Ghi nhớ bài học |

Bài 3: Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

I. Ngoại lực

- Khái niệm: Ngoại lực là lực có nguồn gốc từ bên trên bề mặt Trái Đất.

- Nguyên nhân: Nguồn năng lượng sinh ra ngoại lực là nguồn năng lượng của bức xạ mặt trời.

- Ngoại lực gồm tác động của các yếu tố (nhân tố) khí hậu, các dạng nước, sinh vật và con người.

II. Tác động của ngoại lực

Các quá trình ngoại lực bao gồm: Phong hóa, bóc mòn, vận chuyển, bồi tụ.

1. Quá trình phong hóa

- Là quá trình phá hủy và làm biến đổi các loại đá và khoáng vật do tác động của sự thay đổi nhiệt độ, nước, ôxi, khí CO, các loại axit có trong thiên nhiên và sinh vật.

- Quá trình phong hóa xẩy ra mạnh nhất ở bề mặt trái đất.

- Có 3 loại phong hóa:

 a. Phong hóa lí học

- KN: Là sự phá hủy đá thành các khối vụn có kích thước to nhỏ khác nhau mà không làm biến đổi màu sắc, thành phần khoáng vật và hóa học của chúng.

- Kết quả: Đá nứt vỡ, thay đổi kích thước

- Tác nhân:

+ Sự thay đổi nhiệt độ.

+ Sự đóng băng của nước.

+ Tác động của con người.

b. Phong hóa hóa học

- KN: Là quá trình phá hủy đá, làm biến đổi thành phần, tính chất hóa học của đá và khoáng vật.

- Nguyên nhân: Tác động của chất khí, nước, những khoáng chất hòa tan trong nước...

- Kết quả: Đá và khoáng vật bị phá huỷ, biến đổi thành phần, tính chất hoá học.

 c. Phong hóa sinh học

- KN: Là sự phá hủy đá và khoáng vật dưới tác động của sinh vật: Vi khuẩn, nấm, rễ cây.

- Kết quả:

+ Đá bị phá hủy về mặt cơ giới.

+ Bị phá hủy về mặt hóa học.

Nguyên nhân: sự lớn lên của rễ cây, sự bài tiết các chất axit.

2. Quá trình bóc mòn

- Là quá trình các tác nhân ngoại lực (nước chảy, sóng biển, băng hà, gió) làm chuyển dời các sản phẩm phong hóa khỏi vị trí ban đầu vốn có của nó.

- Quá trình bóc mòn có nhiều hình thức khác nhau.

+ Xâm thực: Nước chảy làm chuyển dời các sản phẩm phong hoá.

Do nước chảy tạm thời: Khe, rãnh

Do dòng chảy thường xuyên: Sông, suối

+ Mài mòn: Do tác động của nước biển tạo dạng địa hình: Vách biển, hàm ếch, bậc thềm sóng vỗ.

+ Thổi mòn: Quá trình bóc mòn do gió. Dạng địa hình: Nấm đá, hố trũng…

3. Quá trình vận chuyển

- Là sự tiếp tục của quá trình bóc mòn. Là quá trình di chuyển vật liệu từ nơi này đến nơi khác.

- Nguyên nhân: do nước chảy, gió, sóng biển...

- Khoảng cách dịch chuyển phụ thuộc vào động năng của quá trình.

- Có 2 hình thức vận chuyển.

+ Cuốn đi nhờ động năng của ngoại lực.

+ Lăn trên mặt đất dốc nhờ trọng lực của vật liệu, và động năng của ngoại lực.

4. Quá trình bồi tụ

- Là sự kết thúc của quá trình vận chuyển, tích tụ các vật liệu phá hủy.

+ Nếu động năng giảm dần, vật liệu sẽ tích tụ dần trên đường đi.

+ Nếu động năng giảm đột ngột thì vật liệu sẽ tích tụ, phân lớp theo trọng lượng.

+ Do gió: Cồn cát, đụn cát (sa mạc)

+ Do nước chảy: Bãi bồi, đồng bằng

+ Do nước biển, bãi biển

=> Nội lực làm cho bề mặt trái đất gồ ghề. Ngoại lực có xu hướng san bằng gồ ghề. Chúng luôn tác động đồng thời, tạo ra các dạng địa hình bề mặt trái đất.

Thống kê thành viên
Tổng thành viên 315.258
Thành viên mới nhất 146853829788870
Thành viên VIP mới nhất minh-anhVIP

Mini games


Đăng ký THÀNH VIÊN VIP để hưởng các ưu đãi tuyệt vời ngay hôm nay




Mọi người nói về baitap123.com


Đăng ký THÀNH VIÊN VIP để hưởng các ưu đãi tuyệt vời ngay hôm nay
(Xem QUYỀN LỢI VIP tại đây)

  • BẠN NGUYỄN THU ÁNH
  • Học sinh trường THPT Trần Hưng Đạo - Nam Định
  • Em đã từng học ở nhiều trang web học trực tuyến nhưng em thấy học tại baitap123.com là hiệu quả nhất. Luyện đề thả ga, câu hỏi được phân chia theo từng mức độ nên học rất hiệu quả.
  • BẠN TRẦN BẢO TRÂM
  • Học sinh trường THPT Lê Hồng Phong - Nam Định
  • Baitap123 có nội dung lý thuyết, hình ảnh và hệ thống bài tập phong phú, bám sát nội dung chương trình THPT. Điều đó sẽ giúp được các thầy cô giáo và học sinh có được phương tiện dạy và học thưc sự hữu ích.
  • BẠN NGUYỄN THU HIỀN
  • Học sinh trường THPT Lê Quý Đôn - Hà Nội
  • Em là học sinh lớp 12 với học lực trung bình nhưng nhờ chăm chỉ học trên baitap123.com mà kiến thức của em được củng cố hơn hẳn. Em rất tự tin với kì thi THPT sắp tới.